Κυριακή 17 Μαρτίου 2024

Ἡ Πανορθόδοξη Σύνοδος τῆς Μόσχας (1666-7) καί ἀναίρεση συκοφαντιῶν τοῦ π. Εὐφροσύνου Σαββαϊτου. (Νεκταρίου Μοναχοῦ τοῦ ἐκ Κορίνθου)

 

 

 

Ἡ Πανορθόδοξη Σύνοδος τῆς Μόσχας (1666-7) καί ἀναίρεση συκοφαντιῶν τοῦ π. Εὐφροσύνου Σαββαϊτου.

Νεκταρίου Μοναχοῦ τοῦ ἐκ Κορίνθου

 

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ Β’ΜΕΡΟΥΣ

Ἡ ἀφορμή αὐτοῦ τοῦ ἂρθρου,  στάθηκε ἓνα κήρυγμα τοῦ π. Εὐφροσύνου Σαββαϊτη που δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο σε Video με τίτλο: Ιερομόναχος π. Ευφρόσυνος Σαββαΐτης: Κήρυγμα 13/8/2023 (Ἁγ. Μαξίμου Ομολογητοῦ)  (ἀπό 31:00 και μετά, μέχρι τέλος)https://www.youtube.com/watch?v=ikOfKGdrRTA&t=3167s   που ἀποτελεῖ ἓνα παραλήρημα γεμᾶτο ἀπό ἐπαναλαμβανόμενα ψεύδη  και συκοφαντίες ἐναντίον μου, τίς ὁποῖες θά ἐκθέσω, καί θά προσπαθήσω σύν Θεῶ, νά ἐλέγξω μέ ἀγάπη καί νά ἀνατρέψω σέ ἐπόμενο ἂρθρο μου, ὃπως και να ἀπαντήσω στό ἐρώτημά του, γιατί ἀναφέρω στό ἂρθρο μου (1*) τό “ἱερομόναχος” σέ εἰσαγωγικά.  

     Στό παρόν ρθρο, θά ναφερθ στό θέμα πού θίγει π. Εφρόσυνος,  στό ποο ναφέρθηκα καί στήν νάρτηση μέ τίτλο: 067 07/07/2022 πεικόνιση τς γίας Τριάδος” https://maxomaiyperpistews.blogspot.com/2022/07/067-07072022.html ), λλά θά ναφερθ καί σέ μία κόμα τουλάχιστον νάρτηση, πού θά κολουθήσει πρτα Θεός, που θα προσπαθήσω νά νατρέψω τήν κακοδοξία του, πού δυστυχς εναι καί κακοδοξία καί μερικν λλων, πού διαστρέφουν τήν λήθεια στήν καλύτερη περίπτωση,  σέ γνοια διατελούντων.

Ατοί κακοδοξον μή δεχόμενοι τήν ρθόδοξη θέση τν γίων Πατέρων καί τν ρθοδόξων Συνόδων, ο ποες σχολήθηκαν μέ ατό τό θέμα, τι δηλαδή, δέν πρέπει νά πεικονίζεται γία Τριάς, παρά μόνο μέ τή μορφή, πως μφανίστηκε σέ γίους καί πως περιγράφεται στήν γία Γραφή.

λλοις, ν δέν νακαλέσω, (τήν ρθόδοξη θέση μου), θά εμαι λέει πολύ μεγάλος αρετικός!!!  Καί γιά νά ποστηρίξει τήν κακόδοξη θέση του γιά τήν πεικόνηση Τς γίας Τριάδας μέ τήν νθρώπινη μορφή Το Θεο Πατέρα ς γηραιο καί Το Υο - Χριστο ς νεωτέρου και νάμεσά τους Το γιο Πνεμα μέ τήν μορφή το περιστεριο, πού κατέγνωσε Πανορθόδοξη Σύνοδος  τς Μόσχας το 1666-7 ς προερχόμενη πό τους παπικούς, χαρακτηρίζει βλασφημώντας θεόφοβα  τήν ρθοδοξότατη ατή Σύνοδο, ς ψευδοσύνοδο!!!.

πειδή μως ατό, (τό νά χαρακτηρίζει δηλαδή κάποιος μιά ρθόδοξη Σύνοδο ς ψευδοσύνοδο), ποτελε βλασφημία κατευθεαν κατά Το γίου Πνεύματος (γιατί πως γνωρίζουμε Τό γιο Πνεμα εναι ατό που νεργε στίς ρθόδοξες Συνόδους), δέν χει συγχώρηση κατά τό λόγιον Το Κυρίου (Ματθ. ΙΒ' 31­-32. βλ. και Μάρκ. Γ' 28-30, Λουκ. ΙΒ 10),  παραθέτουμε παρακάτω, τήν Θεολογικά ρτια ατή μελέτη το Νικολάου Μάνη, μήπως μελετώντας την, ρθει σέ συναίσθηση το τί βλασφημία χει ξαπολύσει κατά Το γίου Πνεύματος καί μετανοήσει, πργμα πού τό εχομαι λόψυχα, γιατί σέ ντίθετη περίπτωση, κινδυνεύουν καί σοι τόν κολουθον, καί εναι κρίμα ν χουν χωριστε, ποτειχιστε, (τό διο κριβς σημαίνει, παρά τήν θεολόγητα ντίθετη ποψη το π. Εφροσύνου), πό τήν παναιρετική κκλησία τν οκουμενιστν το Κολυμπαρίου, πού εναι τό ριστερό χαντάκι τς αρέσεως, νά πέσουν στό δεξιό, τς βλασφημίας στό γιο Πνεμα. Γιατί καί στά δύο χαντάκια, πάρχει πώλεια τς Χάριτος Το γίου Πνεύματος, πού χωρίς ατήν οδείς σώζεται κατά τόν γιο Συμεών τόν Νέο Θεολόγο, καί τούς γίους Πατέρες (2*).               

 Κατ’ρχήν, θά παραθέσουμε να σχόλιο τς ΟΟΔΕ (πού εναι πηγή ατο το ρθρου) πως χουμε ποχρέωση και εναι τίμιο, γιά τήν νημέρωση το ναγνώστη, χωρίς νά θέλουμε νά πομε μέ ατό τι δεχόμαστε καί λες τίς λλες κκλησιολογικές θέσεις το στολογίου ατο, πού τυχόν νά μήν εναι ρθόδοξες σέ λα τά θέματα μέ τά ποα σχολεται.  

Σχόλιο τῆς ΟΟΔΕ (Ὀρθόδοξη Ὁμάδα Δογματικῆς ἔρευνας) oodegr.com «Θὰ θέλαμε νὰ ἐνημερώσουμε τοὺς ἀναγνῶστες πὼς ὁ Συγγραφέας τοῦ βιβλίου αὐτοῦ δὲν εἶναι μέλος τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ἀλλὰ ΓΟΧ. Ὅμως ἀναδημοσιεύουμε τὴν μελέτη αὐτὴ μὲ τὴν ἄδειά του, ἐπειδὴ πιστεύουμε πὼς - στὸ συγκεκριμένο θέμα - εἶναι ἐπιστημονικὰ ἄρτια, καὶ πὼς συνεισφέρει στὸν θεολογικὸ διάλογο γιὰ τὸ θέμα ποὺ πραγματεύεται.Η ΟΟΔΕ εἶναι πιστὸ τέκνο τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας καὶ δὲν ἐγκρίνει σχίσματα ἢ διαιρέσεις, πιστὴ καὶ στὶς Ὀρθόδοξες συνοδικὲς ἀποφάσεις.Πιστεύουμε πὼς τὸ βιβλίο ἀξίζει νὰ διαβαστεῖ, γιατί ὁ συγγραφέας ἔχει κάνει μία ἀξιολόγη ἐπιστημονικὴ ἐργασία ποὺ τεκμηριώνει τὸ θέμα ποὺ πραγματεύεται μὲ ἐπιτυχία.  Τελευταία ἐνημέρωση: 24-12-2014».

[Σημείωσή μoυ: «Καί γώ ατό πιστεύω γι’ατό τό δημοσιεύω, κατόπιν δείας το συγγραφέα. σο γι’ατό πού λέει ΟΟΔΕ τι δέν γκρίνει σχίσματα διαιρέσεις, θά συμφωνήσω ν ννοε τίς σχισματοαιρετικές παλαιοημερολογητικές παρατάξεις, τούς ποτειχισμένους πού καναν καί ατοί δυστυχς τό διο λάθος καί φησαν τό “νέο”(διορθωμένο)  καί κολούθησαν τό “παλαιό”, καί δέν δέχονται σέ κοινωνία σους κολουθον τό “νέο” μερολόγιο, κάνοντας σχσμα στήν ποτείχιση καί αἳρεση, δογματίζοντας τό μερολόγιο. (λλωστε ατόν τον δογματιμό το μερολογίου δεν ποδέχεται οτε και συγγραφέας τς παρούσης μελέτης Νικ.Μάνης, και το διο πιστεύει και ατός τι εναι αρεση, πως μο δήλωσε. Θα πρέπει μως και τον παρακινομε, να την κθέσει και δημοσίως ατή του την θέση, με μία νδεχομένως νέα μελέτη του περί ατο το θέματος).

Θά διαφωνήσω μως ν ννοε (ἡ Ο.Ο.Δ.Ε.) γενικά τήν ποτείχιση πό τούς παναιρετικούς ψευδεπισκόπους τς κρατικς Π.Σ.Ε.υδοεκκλησίας πού δρυσαν στό Κολυμπάρι τς Κρήτης τό 2016, τι ποιοι πομακρύνονται πό ατήν, κάνουν τχα σχσμα καί διαιρον τήν κκλησία, γιατί ατό ποτελε βλασφημία στίς ποφάσεις τς Πρωτοδευτέρας Συνόδου (βλ. ερό Πηδάλιο 15ος Κανών), το 31ου Κανόνα τν γίων ποστόλων καθώς καί σέ πλειάδα γίων Πατέρων πού σέ περιόδους αρέσεων, ποτειχίζονταν πό τούς αρετικούς (βλέπε καί μελέτη σέ 4 μέρη μέ τίτλο: “Τι λέγουν γία Γραφή καί ο γιοι Πατέρες γιά τήν πομάκρυνσή μας πό τούς αρετικούς”  τό α’ μέρος πό 4:https://maxomaiyperpistews.blogspot.com/2021/03/kai-2016.html

Τά πόλοιπα παρατίθενται, στόν πίλογο, στό τέλος ατο το ρθρου]. 

Παραπομπές στον Πρόλογο:

(1*)090 08.08.2023 Καλ τον "ερομόναχο" Εφρόσυνο, να νακαλέσει δημοσίως τη συκοφαντία του ναντίον μου. Νεκτάριος Μοναχός” https://maxomaiyperpistews.blogspot.com/2023/08/090-09082023.html

(2*)  γίου Συμεών Νέου Θεολόγου: «ποιος μως βλασφημήσει κατ το γίου Πνεύματος, δν θ συγχωρηθε…Καθς κα ατς πού λέει τι δν μπορε κάποιος στν παροσα γενι ν γίνει μέτοχος το γίου Πνεύματος, λλ κα ατς πο δυσφημε τς νέργειες το Πνεύματος κα τς ποδίδει στ ντίθετο πνεμα, εσάγει νέα αρεση στν κκλησία το Θεο». «…..Ατς λοιπν πο γνοε κα τ βάπτισμα πο λαβε σ νηπιακ λικία μέσα στ νερό, κα δν γνωρίζει καν τι βαπτίσθηκε, λλ δέχθηκε μ τ βάπτισμα μ τν πίστη μόνο κα τ ποδυνάμωσε μ μύριες μαρτίες, κα ρνεται τ δεύτερο- ννο ατ πο δίνεται νωθεν π τ Πνεμα μ τν φιλανθρωπία το Θεο σ σους τ ζητον μ μετάνοια-, μ ποιν λλον τρόπο θ μπορέσει ποτ ν σωθε; Μ κανέναν»…….»

«Βιαστετε ν ποκτήσετε μέσα σας συνειδητ τ βασιλεία τν ορανν, ποία εναι τ γιο Πνεμα, κα ν μ φύγετε π δ χωρς ατήν, κα μάλιστα, σοι φαντάζεστε τι τν χετε μέσα σας χωρς ν τ γνωρίζετε, ν δν χετε τίποτα ξαιτίας τς περηφάνειάς σας». 

https://www.vimaorthodoxias.gr/theologikos-logos-diafora/%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CF%8C%CE%BC%CF%89%CF%82-%CE%B2%CE%BB%CE%B1%CF%83%CF%86%CE%B7%CE%BC%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9-%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CE%B3%CE%AF%CE%BF-3/?print=print

 

 

Ἡ Πανορθόδοξος Σύνοδος τῆς Μόσχας (1666-7) (Ὁρθόδοξη ἢ Ληστρική;)

Νικολάου Μάννη Δασκάλου Ἀθήνα 2014.

 


«πάντα τα ὑπ’ ἐκείνης τῆς ἱερᾶς Συνόδου διαπραχθέντα μείνωσιν ἀμετακίνητα καὶ ἀμετάτρεπτα, ὡς καλῶς καὶ νομίμως γεγονότα ∙  ἡ γὰρ Σύνοδος ἀδιάβλητος ἐστὶν » (Δοσίθεος Ἱεροσολύμων)

 

1. Ἡ ἀμφισβήτηση τοῦ κύρους τῆς Συνόδου (Ἐπιχειρήματα καί Ἱστορικές Πηγές). 

 https://www.oodegr.com/oode/biblia/synodos_Mosxas/1.htm

 

Τὸ 1991[1] ἐκδόθηκε μιὰ ἐργασία τοῦ γέροντος Κλήμεντος Κατουνακιώτου μὲ τίτλο «Ἡ Ἁγία Τριὰς εἰς τὴν ὀρθόδοξον εἰκονογραφίαν». Στὴν σελ. 26 τῆς ἐργασίας αὐτῆς διαβάζουμε τὰ ἑξῆς:

«Ὃχι μόνον οἱ ἀποφάσεις τῆς Συνόδου αὐτῆς, ἀλλά και το κῦρος και ἡ ὑπόστασις ταῆς Συνόδου τελοῦν ὑπό τα πλαίσια τῆς ἀμφιβολίας και τῆς μη ἀναγνωρίσεως. Την ταραγμένη αὐτή ἐποχή για την Ρωσσική Ἐκκλησία, περιγράφει ἡ θρησκευτική και Ἠθική Ἐγκυκλοπαιδεία εἰς το ὁμώνυμο λῆμμα. Μελετηταί τοῦ θέματος ἀναφέρουν: “Εἰς την Σύνοδον ταύτην συνέβησαν τόσα ἂτοπα και ἀπρεπῆ, τοιαῦται συνωμοσίαι προηγήθησαν και καταστρατηγήσεις Ἱερῶν Κανόνων, τοσαῦται βλασφημίαι και κατάραι ἐξεστομίσθησαν, (βλέπε Ἱστορία Ρωσσικῆς Ἐκκλησίας, Θ.Βαλλιάνου, Ἀθῆναι 1951)…. Ἡ Σύνοδος αὒτη ὂχι μόνον Πανορθόδοξον χαρακτῆρα δεν εἶχεν, ἀλλά και οὐδόλως διέφερεν ταῶν Ληστρικῶν Συνόδων που μετεχειρίζοντο (και σήμερον) μισαλλόδοξοι τυχοδιῶκται και ὑβρισταί τῶν θείων και Ἰερῶν Κανόνων, προκειμένου να ἀποκτήσουν το Ἀρχιερατικόν Ἀξίωμα". 

Τν δια ποχ πάνω κάτω, σ διάφορα κείμενα το π. ντωνίου Γεωργαντ (πως π.χ. στ φυλλάδιο «πάντησις σ σεβες κα πλανεμένους»), Σύνοδος ατ χαρακτηρίζεται ς ληστρική, κακόδοξη κα ντίχριστη.

Κα στς μέρες μας ποψη ατ ναπαράγεται. τσι σ στοσελίδα ματθαιϊκς παρατάξεως[2] γράφτηκαν τ ξς:

«Ὁ κύριος σκοπὸς τῆς Συνόδου τῆς Μόσχας τὸ 1666 ἦτο ἡ καθαίρεσις τοῦ Πατριάρχου Νίκωνος. Ἕνα ἀπὸ τὰ ἐνεργὰ μέλη τῆς Συνόδου τοῦ 1666 ἦτο ὁ μητροπολίτης Γαζαίων Παΐσιος Λιγαρίδης ἀντιπρόσωπος τοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Ὅπως ἀπεδείχθη, ὁ ἐν λόγω ἦτο κρυπτοπαπικὸς Ἰησουΐτης, χειροτονημένος ἱερεὺς τὸ 1639 εἰς τὴν Ρώμην ἀπὸ τὸν Οὐνίτην μητροπολίτην Raphael Korsak. Ὁ Παΐσιος Λιγαρίδης κατώρθωσε νὰ χειροτονηθῆ μητροπολίτης Γάζης τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1652 καὶ ἀργότερα, μεταξὺ 1662-1678, νὰ παρουσιασθῆ εἰς τὴν Ρωσσίαν ὡς σύμβουλος τοῦ τσάρου Ἀλεξίου Μιχαήλοβιτς. Ἐκεῖ ἐνεφανίσθη ὡς ὑπέρμαχος τῆς Ὀρθοδοξίας, ἐνῶ συγχρόνως διετήρει τὴν ἀλληλογραφίαν του μὲ τοὺς καθολικούς! Ὁ Παΐσιος Λιγαρίδης καθηρέθη ὡς λατινόφρων ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖον Ἱεροσολύμων τὸν Μάϊον τοῦ 1671 ἐπὶ πατριάρχου Δοσιθέου. Αἱ ἀποφάσεις τῆς Συνόδου τῆς Μόσχας τὸ 1666 ἀμφισβητοῦνται καὶ ὑπὸ τῶν ἰδίων τῶν Ρώσσων. Πρέπει νὰ σημειωθῆ ὅτι αὐτὴ ἡ Σύνοδος τῆς Μόσχας τὸ 1666-1667 θεωρεῖται ἀντικανονικὴ διότι ἀντιτίθεται κατὰ τῶν ἀποφάσεων προηγουμένων Ὀρθοδόξων Συνόδων, ὅπως τῆς Συνόδου τοῦ 1553-1554, συγκληθείσης ὑπὸ τοῦ Μητροπολίτου Μακαρίου, ὁ ὁποῖος θεωρεῖται Ἅγιος ἀπὸ τὴν Ἐκκλησίαν τῆς Ρωσσίας», ἐνῶ καὶ πρόσφατα διαδίδονται παρόμοιες ἀπόψεις ὅπως ὅτι «ἡ ληστρικὴ αὐτὴ σύνοδος καθήρεσε ἕναν ἀπὸ τοὺς λαμπρότερους ἱεράρχες ποὺ γνώρισε ὄχι μόνον ἡ Ρωσία, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρη ἡ Ὀρθοδοξία, τὸν ἅγιο πατριάρχη Νίκωνα. Καὶ ἡ καθαίρεση ἔγινε ὅλως ἀδίκως καὶ παρανόμως μαζὶ μὲ ὅλα τά ἄλλα ἔκτροπα ποὺ σημειώνονται ἀπὸ πολλοὺς ἱστορικούς. Βλ. σχετικὰ Θ. Βαλλιάνου, Ἱστορία Ρωσσικῆς Ἐκκλησίας, Ἀθήνα 1951)»[3].

πως βλέπουμε, τ πιχειρήματα τν μφισβητούντων τ κύρος τς ν Μόσχα Πανορθοδόξου Συνόδου το 1666-7 εναι τ ξς:

·        * Καθαίρεσε τν μεγάλο Πατριάρχη Νίκωνα

·       * Εχε νεργ ρόλο σ Ατν «λατινόφρων» Παΐσιος Λιγαρίδης

·        * Ο ποφάσεις της δν γιναν δεκτς π τος Ρώσους κα

·        * Ἦλθε σ ντίθεση μ προηγούμενες Συνόδους.

·   *γιναν κατά την διάρκειά της, κάποια κτροπα μεταξύ τν ντιμαχομένων. (1*)

Τ ν τ πιχειρήματα ατ καθιστον μφισβητήσιμο τό κρος τς Συνόδου, πρέπει ν ξεταστε βάσει στορικν μαρτυριν.

είμνηστος Βασίλειος Σακκς χει στείλει μάλιστα σχετικ πιστολ στν π. ντώνιο Γεωργαντ, στν ποία ζητοσε τεκμήρια γι τν θέση του. Παραθέτω τ σχετικ πόσπασμα:

 


Τ ατημα το ειμνήστου δν πραγματοποιήθηκε, ξ σων γνωρίζουμε. Ο δ στορικς πηγς τελικς περιορίζονται στν ξς μία[4], τ ργο «στορία τς Ρωσσικς κκλησίας», νωνύμου Ρώσου, πο μετέφρασε στ λληνικ κα ξέδωσε στν θήνα τ 1851[5] συνταγματάρχης, κα γωνιστής το 21, Θεόδωρος Βαλλιάνος (1801-1857).

Σ ατν τν πηγ νατρέξαμε (πως πίσης κα σ λλες) γι ν ναζητήσουμε τν λήθεια σχετικ μ τ κρος τς Συνόδου ατς.

 

 Σημειώσεις:


[1] Πολὺ πιθανὸν νὰ ὑπάρχουν στὴν ἑλληνικὴ βιβλιογραφία (στὴ ρωσικὴ ὑπάρχουν ἤδη ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ σχίσματος τῶν Παλαιοπίστων, οἱ ὁποῖοι καταδικάστηκαν ἀπὸ τὴν ἐν λόγω Σύνοδο) καὶ παλαιότερα τοῦ 1991 κείμενα ποὺ ἀμφισβητοῦν τὸ κῦρος τῆς Πανορθοδόξου Συνόδου τῆς Μόσχας (1666-7).

[2] http://www.egoch.org/Icon_of_Holy_Trinity.html

[3] πό μαδικ  email πού μς κοινοποιήθηκε.

[4] σον καμία, κυριολεκτικά, πως θ ποδειχθε παρακάτω.

[5] Και όχι 1951.

Παραπομπή:  (1*)  Προσέθεσα καί να κόμα πιχείρημα σων μφισβητον  τήν Πανορθόδοξη Σύνοδο το 1666-7, τι γιναν κάποια κτροπα στή Σύνοδο. Ατό εναι σοβαρό πιχείρημα γιά τήν μφισβήτιση μις Συνόδου, τά ψηφισθέντα π’ ατς; Τότε μήπως θά πρέπει νά μφισβητίσουμε καί τήν Α’ Οκουμενική Σύνοδο καί νά τήν χαρακτηρίσουμε ληστρική, (παγε τς βλασφημίας), πειδή κατά τήν διάρκειά της, γιος Νικόλαος θαυματουργός  χαστούκισε τόν αρετικό ρειο;  Μά δέν πάρχει Σύνοδος στήν ποία νά μήν γιναν μικρά μεγαλύτερα κτροπα μεταξύ τν ντιμαχομένων, ετε φραστικά, ετε και χειροδικίες κόμα σέ μερικές περιπτώσεις.  

Σημείωσή μου: «Ατοί πού μφισβήτησαν τήν Πανορθόδοξη Σύνοδο τς Μόσχας το 1666-7 (καί βλασφήμησαν Τό γιον Πνεμα ποκαλντας την ληστρική και ψευδοσύνοδο), στν λληνικ βιβλιογραφία καί στό διαδίκτυο π’,τι πεσε στήν ντίληψή μου, εναι: 1) ο σχισματικοί παλαιόπιστοι τς Ρωσίας πού καταδικάστηκαν πό ατή τή Σύνοδο, πως ναφέρει καί Νικ.Μάνης, 2) ο Σεργιανιστές τς κρατικς φιλοσοβιετικς ψευδοεκκλησίας στήν Ρωσία, το  περασμένου αώνα,  3) μία παράταξη τν σχισματοαιρετικν παλαιοημερολογητν τς λλάδας, ο λεγόμενοι Ματθαιϊκοί, (..) και μερικοί θεολόγοι (θολολόγοι) που νήκουν σε ατήν, σε λλες σχισματικές παρατάξεις, 4) νας “θεολόγος” Χρ. Σαλταούρας που κακοδοξε ς δυνητικόν τον κανόνα τς ποτειχίσεως τς Α’ κ’ Β’ Συνόδου κμηδενίζοντς τον (διότι ν νας κανόνας εναι δυνητικός, δηλαδή ποιος θέλει τον τηρε, και ποιος δεν θέλει δεν τον τηρε,  τότε παύει να εναι κανόνας), δεν ποδέχεται την ποτείχιση, κοινωνε με την παναίρεση και διαστρέφει τους λόγους τν  γίων Πατέρων και τις ποφάσεις τν ρθοδόξων Συνόδων για την πεικόνηση τς γίας Τριάδας, (ν χει γράψει και μερικά ρθόδοξα και ντιρρητικά ρθρα κατά το παναιρετικο Λιακόπουλου κ.. για να μη τον δικομε)  καί 5) π.Εφρόσυνος Σαββαϊτης ( ποος ναπαράγει τούς προηγούμενους). νδέχεται νά πάρχουν καί μερικοί κόμα πού τυχόν χουν δημοσιεύσει ρθρα τους, λλά δέν μπόρεσα νά βρ λλους στήν ρευν μου γιά τό θέμα ατό».  

 

 

2. Τὸ ἀδιαμφισβήτητο κύρος τῆς Συνόδου (Κατάρριψη ἕωλων ἐπιχειρημάτων καὶ παράθεση ἀψευδῶν τεκμηρίων).

https://oodegr.com/oode/biblia/synodos_Mosxas/2.htm

 

 «Ἡ δίκη τοῦ Πατριάρχου Νίκωνος» (1885). Ἒργο τοῦ Ρώσου ζωγράφου Sergey Miloradovich

 

Ἡ Πανορθόδοξος Σύνοδος τῆς Μόσχας συνεκλήθη τὸ 1666 (συγκεκριμένα στὶς 7-11-1666) ὑπὸ τοῦ Τσάρου τῆς Ρωσίας Ἀλεξίου[1] καὶ διήρκησε μέχρι τὸν Ἰούνιο τοῦ 1667. Σὲ αὐτὴν συμμετεῖχαν[2] τρεῖς Πατριάρχες (Ἀλεξανδρείας, Ἀντιοχείας καὶ Μόσχας), δεκαπέντε Μητροπολίτες, ἑπτὰ Ἀρχιεπίσκοποι καὶ ἕξι Ἐπίσκοποι (κυρίως Ρωσικῆς καὶ Ἑλληνικῆς καταγωγῆς – ἐπίσης ἕνας ἀπὸ τὴ Σερβία καὶ ἕνας ἀπὸ τὴν Γεωργία[3]) καὶ δεκάδες Ἱερομόναχοι (Ἀρχιμανδρίτες, Πρωθιερεῖς καὶ Ἡγούμενοι). Ἀντιπροσωπεύτηκαν δηλαδὴ ὅλες οἱ Ἐκκλησίες  (ἀκόμη καὶ οἱ Κωνσταντινουπόλεως καὶ Ἱεροσολύμων, τῶν ὁποίων οἱ Πατριάρχες ἀπουσίαζαν[4]). Ὑπῆρξε ἑπομένως καὶ ἐξ ἀπόψεως συνθέσεως ὄντως πανορθόδοξος καὶ ὄχι ἁπλὰ Ρωσική.

Ἡ Σύνοδος αὐτὴ ἀσχολήθηκε μὲ δύο θέματα: α) μὲ τὴν ἐγκατάλειψη τοῦ πατριαρχικοῦ θρόνου τῆς Μόσχας ἀπὸ τὸν Νίκωνα καὶ β) μὲ τὶς μεταρρυθμίσεις ποὺ ἔκανε ὁ Νίκων στὴν Ρωσικὴ Ἐκκλησία.

Καὶ ἐνῶ τὸν Νίκωνα καταδίκασε καὶ καθαίρεσε, τὶς μεταρρυθμίσεις του ἐπιβράβευσε καὶ ἐνέκρινε, ὅπως θὰ δειχθεῖ περίτρανα, διότι οἱ ἀποφάσεις τῆς ἐν λόγω Συνόδου δὲν ἦταν τίποτε ἄλλο παρὰ οἱ θέσεις τοῦ ἰδίου τοῦ Νίκωνος, τοῦ μεγάλου αὐτοῦ Πατριάρχου. Ἃς τὰ πάρουμε ὅμως μὲ τὴν σειρά.

 

 Ο Μόσχας Νίκων

 

2 Α. Ἡ Καθαίρεση τοῦ Πατριάρχη Νίκωνος

 

Ὁ Νίκων ἐξελέγη Πατριάρχης Μόσχας τὸ 1652 μὲ τὴν ὑποστήριξη τοῦ Τσάρου Ἀλεξίου, μὲ τὸν ὁποῖο συνδεόταν μὲ βαθειὰ πνευματικὴ φιλία. Τὸ 1658 ὅμως συνέβη τὸ ἑξῆς περιστατικὸ[5]: Κατὰ τὴν διάρκεια τῆς ὑποδοχῆς στὴν Μόσχα τοῦ Βασιλιὰ τῆς Γεωργίας Τεϊμουρὰζ τοῦ Α΄[6] ἕνας βογιάρος [7] στὴν προσπάθειά του νὰ ἀνοίξει δρόμο γιὰ τὸν βασιλιά, χειροδίκησε ἀπέναντί σέ ἕναν ἄνθρωπο τοῦ Πατριάρχη. Ὁ Νίκων προσεβλήθη καὶ ἀπαίτησε ἀπὸ τὸν Τσάρο τὴν τιμωρία τοῦ βογιάρου, ὁ δὲ Τσάρος τοῦ ἔστειλε γράμμα μὲ τὸ ὁποῖο ἐξηγοῦσε ὅτι ὁ ἄνθρωπός του ἔκανε τὸ καθῆκον του καὶ τὸν παρακαλοῦσε νὰ μὴν ἐκλάβει τὴν βιαιοπραγία ὡς προσβολὴ πρὸς τὸ δικό του πρόσωπο. Ὁ Νίκων περίμενε νὰ βρεθεῖ κατ’ ἰδίαν μὲ τὸν Τσάρο γιὰ νὰ ἐξηγηθοῦν, ἀλλὰ ὁ Ἀλέξιος δὲν ἦλθε, ὅπως κάθε χρόνο στὴν πανήγυρη τῆς Παναγίας τοῦ Καζᾶν (8 Ἰουλίου), ποὺ χοροστατοῦσε ὁ Πατριάρχης, καὶ ἔτσι ὁ Νίκων προσβεβλημένος ἄφησε τὴν ποιμαντορικὴ ράβδο, ἔβγαλε τὰ ἀρχιερατικά του ἄμφια καὶ ἐγκατέλειψε τὸν Πατριαρχικὸ θρόνο ἀποσυρόμενος σὲ μοναστήρι.

Τὸ 1660 συνῆλθε ἡ Σύνοδος τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας καὶ κήρυξε ἔκπτωτο τὸν Πατριάρχη Νίκωνα, χωρὶς ὅμως νὰ ἐκλέξει νέο Πατριάρχη.

 Ὁ Νίκων ἰσχυρίστηκε ὅτι «δὲν δύνανται νὰ δικάσωσιν αὐτὸν οἱ εἰς αὐτὸν ὑπαγόμενοι Ἐπίσκοποι» [8] καὶ ἔτσι προέκυψε ἡ ἀνάγκη γιὰ μεγαλύτερη Σύνοδο, ἁρμόδια γιὰ νὰ ἐπιληφθεῖ τοῦ θέματος [9]. Ἔτσι ὅταν ἔφθασε στὴ Μόσχα τὸ 1662 ὁ σοφότατος Ἀρχιεπίσκοπος Γάζης Παΐσιος Λιγαρίδης [10], πρότεινε στὸν Τσάρο νὰ προσκαλέσει ὅλους τους Πατριάρχες γιὰ νὰ συγκληθεῖ Μεγάλη Σύνοδος, ὥστε, ὅπως πολὺ δίκαια ἐπισήμανε, «ἐὰν ὁ Νίκων πράγματι ἐπιβαρύνεται ὑπὸ ἐγκλημάτων, διὰ συνοδικῆς ἀποφάσεως δέον νὰ καθαιρεθῆ, διότι τὸ ἔγκλημα ἀπαιτεῖ τιμωρίαν, ἐὰν δὲ ἀποδειχθῆ ἀθῶος καὶ εἰς οὐδεμίαν ὑποκείμενος κατάκρισιν, ἃς ἐπιστρέψη ἐλεύθερος εἰς τὴν θέσιν αὐτοῦ, ἴνα οὕτω λήξη ἡ σύγχυσις» [11].

Ὄντως καὶ συνεκλήθη Πανορθόδοξη Σύνοδος τὸ 1666, ὅπως προείπαμε, τῆς ὁποίας οἱ ὀκτὼ πρῶτες συνεδρίες ἀσχολήθηκαν μὲ τὴν ὑπόθεση τοῦ Νίκωνος.  Μὲ τὸ πέρας τῆς διαδικασίας [12], καὶ ἀφοῦ ἀκούστηκαν οἱ κατηγορίες καὶ ἡ ἀπολογία τοῦ κατηγορουμένου, καὶ ἐξετάστηκαν, ἡ Σύνοδος ἀποφάσισε ὁμοφώνως νὰ ἐπιβάλλει τὴν ποινὴ τῆς καθαιρέσεως στὸν Νίκωνα.

Ὅλοι οἱ ἐκκλησιαστικοὶ ἱστορικοὶ συμφωνοῦν ὅτι τὴν σύγκρουση Τσάρου-Πατριάρχου τὴν ἐκμεταλλεύτηκαν οἱ Βογιάροι, ποὺ δὲν συμπαθοῦσαν τὸν Νίκωνα, καὶ ἦταν οἱ κύριοι κατήγοροί του, ἀλλὰ ἐπίσης συμφωνοῦν καὶ στὸ ὅτι τὸ μέγα σφάλμα τοῦ Νίκωνος (τὸ ὁποῖο πλήρωσε μὲ τὴν καθαίρεσή του) ἦταν κυρίως ἡ ἐγκατάλειψη τοῦ θρόνου του.  Μὲ βάση λοιπὸν αὐτὴν τὴν ἐγκατάλειψη, ἀλλὰ καὶ λαμβάνοντας ὑπόψιν τὶς κατηγορίες, οἱ ὁποῖες ὑποστηρίχθηκαν ἀπὸ τὸν προβλεπόμενο ἀριθμὸ μαρτύρων, ἡ Σύνοδος ἀπὸ τὴν πλευρὰ της δικαίως ἐνήργησε ὡς πρὸς τὴν καθαίρεση τοῦ Νίκωνος.  Τὸ λυπηρὸ εἶναι πὼς ὑπὸ διαφορετικὲς συνθῆκες δὲν θὰ ἔφθαναν τὰ πράγματα ἕως ἐκεῖ, ἀλλὰ θὰ εἶχαν λυθεῖ νωρίτερα.

Ὁ Νίκων λοιπὸν δὲν καθαιρέθηκε γιὰ τὶς ἀπόψεις του, ὅπως ἰσχυρίστηκαν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν Παλαιοπίστων [13], ἀλλὰ γιὰ τὴν συμπεριφορά του.

Αὐτὸ ἀναφέρει ξεκάθαρα καὶ τὸ συγχωρητικὸ γράμμα τοῦ Δοσιθέου Ἱεροσολύμων (ἐξ ὀνόματος ὅλων των Πατριαρχῶν τῆς Ἀνατολῆς [14]) μὲ τὸ ὁποῖο ἤρθη ἡ καθαίρεση τοῦ Νίκωνος (1682): «Οὐ μέντοι δι’  ἐγκλήματα ψυχικὰ καὶ ὅλως ἀνατρεπτικά της πνευματικῆς κατεκρίθη χάριτος (εὐσεβὴς γὰρ διετέλει περὶ τὰ Θεία, φύλαξ τε τῶν ἁγίων Κανόνων καὶ ζηλωτὴς ἔδει τῶν πατρικῶν παραδόσεων [15]), ἀλλ’  ἐν ἀνθρωπίνη τινὶ μικροψυχία ἥττων ὀργῆς γεγονώς καὶ ἀποδρᾶς τοῦ ἰδίου ποιμνίου, τὴν Πατριαρχικὴν τε παρωσάμενος ἀξίαν ἀπόστοργος ἐγένετο μισῶν τε καὶ μισούμενος [16]».

Ἔτσι, ἡ Σύνοδος τοῦ 1666-7, παρόλη τὴν καταδίκη τοῦ Νίκωνος, ἐνέκρινε τὶς ἀπόψεις καὶ τὶς μεταρρυθμίσεις του[17]. Γι’  αὐτὸ καὶ περὶ τοῦ κύρους τῆς Πανορθόδοξης αὐτῆς Συνόδου ὁ Δοσίθεος (μὲ τὸ συγχωρητικὸ γράμμα ποὺ ἀναφέραμε), ὑπέδειξε ὅτι «πᾶσαι αἱ λοιπαὶ αὐτῆς ἀποφάσεις πλὴν τῆς καταδίκης τοῦ Νίκωνος παραμένουσιν ἔγκυροι».

Συγκεκριμένα, μετὰ τὴν ἀνακοίνωση τῆς ἄρσης τῆς καθαιρέσεως τοῦ Νίκωνος, γράφει ἐπὶ λέξει: «Πρὸς τούτοις ἀποφαινόμεθα ὅτι τὰ λοιπὰ πάντα τα ὑπ’  ἐκείνης τῆς ἱερᾶς Συνόδου διαπραχθέντα μείνωσιν ἀμετακίνητα καὶ ἀμετάτρεπτα, ὡς καλῶς καὶ νομίμως γεγονότα· ἡ γὰρ Σύνοδος ἀδιάβλητος ἐστίν, ἡ δὲ συγχώρησις τοῦ κυρ Νίκωνος διὰ φιλανθρωπίας ἐκκλησιαστικῆς τῆ ἐξουσίᾳ Τοῦ Παναγίου Πνεύματος καὶ οὐ δὶ’  ἀναιρέσεως τῆς Συνόδου» [18].

Πηγή:  https://oodegr.com/oode/biblia/synodos_Mosxas/perieh.htm

 

Σημειώσεις:


[1] Алексей Михайлович Рома́нов (1629-1676).

[2] Τὰ ἐν τοῖς κώδιξι τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἀρχειοφυλακείου σωζόμενα ἐπίσημα ἐκκλησιαστικὰ ἔγγραφα,  τόμ. Γ΄, Καλλινίκου Δελικάνη,  Κωνσταντινούπολη, 1905, σελ. 180-182.

[3] Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία, τόμ. Γ΄, Φιλαρέτου Βαφείδου, Κωνσταντινούπολη, 1912, σελ. 181.

[4] Ἄλλωστε μὲ τὴν δική τους ἔγκριση, καὶ ὡς πληρεξούσιοί τους, οἱ ἄλλοι δύο Πατριάρχες εἶχαν πάει στὴ Μόσχα (βλέπε Δελικάνη (σελ. 198), «Περὶ τοῦ σχίσματος τῶν Ρασκολνίκων», Γερμανοῦ Ἀφθονίδου, Κωνσταντινούπολη, 1876 (σελ. 12), «Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία τῆς Ρωσίας», Βλασίου Φειδᾶ, ἔκδ. ε΄, Ἀθήνα, 2005, (σελ. 340-341) καὶ «Οἱ Πατριάρχαι Ἱεροσολύμων ὡς πνευματικοὶ χειραγωγοὶ τῆς Ρωσίας κατὰ τὸν ΙΖ΄ αἰώνα», Χρυσοστόμου Παπαδοπούλου, Ἱεροσόλυμα, 1907 (σελ. 151)).

[5] Περὶ τοῦ περιστατικοῦ βλέπε Βαλλιάνου (σελ. 240) καὶ Δελικάνη (σελ. 123).

[6] თეიმურაზ I (1589–1663).

[7] Οἱ Βογιάροι ἦταν ἀνώτερη φεουδαρχικὴ τάξη τῆς ρωσικῆς κοινωνίας ἀπὸ τὸν Ι΄ μέχρι τὸν ΙΗ΄ αἰώνα.

[8] Παπαδοπούλου, σελ. 88.

[9] Ἡ ἐγκατάλειψη τοῦ ἐπισκοπικοῦ θρόνου προσκρούει στοὺς ἑξῆς ἱεροὺς Κανόνες: ΝΗ΄ Ἀποστολικό, ΙΖ΄ Ἀντιοχείας, ΙΒ΄ Σαρδικῆς, ΟΘ΄ Καρθαγένης καὶ ΙΣΤ΄ Πρωτοδευτέρας.

[10] Γιὰ τὴν ἀδικημένη αὐτὴ προσωπικότητα βλέπε παρακάτω.

[11] Παπαδοπούλου, σελ. 96.

[12] Δελικάνη (σελ. 121-126), Παπαδοπούλου (σελ. 150-158) και Βαλλιάνου (σελ. 251-255).

[13] Βαλλιάνου, σελ. 246.

[14] Παπαδοπούλου, σελ. 178.

[15] Καὶ ὁ Βαλλιάνος συμφωνεῖ (σελ. 256): «Εἰ καὶ κατεδικάσθησαν αἱ ἰδιότροποι πράξεις τοῦ πρώην Πατριάρχου, ἡ πίστις ὅμως τοῦ Νίκωνος ἀνεγνωρίσθη καθαρά».

[16] Δελικάνη, σελ. 198.

[17] Οὐσιαστικά, ὅπως θὰ δοῦμε παρακάτω, δὲν πρόκειται περὶ μεταρρυθμίσεων, ἀλλὰ περὶ ἀπαλείψεως κακοδόξων ρωσικῶν παραδόσεων, μέσω τῆς ἐπαναφορᾶς στὴν Ἑλληνορθόδοξη Παράδοση.

[18] Δελικάνη, σελ. 200.

 

 

 

2 B. Περί τοῦ Παϊσίου Λιγαρίδου

 

Παΐσιος Λιγαρίδης[1] (κατ κόσμον Παντολέων[2]) γεννήθηκε στν Χίο τ 1609 περίπου, π γονες ρθοδόξους. Δεκατεσσάρων τν στάλη στν Ρώμη κα συγκεκριμένα στ λληνικ κολέγιο το γίου θανασίου - τν γνωστ ονιτικ Σχολ - στ ποο ρίστευσε κα π τ ποο λαβε τ δίπλωμά του τ 1636. Στ Ρώμη γινε παπικς κα τ 1639 χειροτονήθηκε διάκονος κα ερέας π τος Λατίνους. Συνέγραψε κα ξέδωσε κακόδοξα παπικ ργα, πως τ «Περ καθαρτηρίου πυρς» το Πέτρου ρκουδίου κα τ «ρμηνεία τς θείας λειτουργίας».

Τ 1641 το νατέθηκε ποστολ ν πάει στν πατρίδα του γι ν τος μεταστρέψει στν παπισμό. Λιγαρίδης μετ π σύντομο πέρασμα στ Χίο, πγε στν Κωνσταντινούπολη που δρασε γι λίγα χρόνια (1643-1647) ς εροκρυξ το Πατριαρχείου, μειβόμενος συγχρόνως κα π τς παπικς αλς.

Τ 1647, μ συστατικ γράμματα το Κωνσταντινουπόλεως ωαννικίου, πηγαίνει στν Ρουμανία ς ρθόδοξος εροκήρυκας κα διδάσκαλος.  κε γνωρίζει τν Πατριάρχη εροσολύμων Παΐσιο, τν ποο κολουθε στ εροσόλυμα κα κείρεται π’ ατο μοναχς λαμβάνοντας τ νομά του. Στς 14 Σεπτεμβρίου 1652 χειροτονεται ρχιεπίσκοπος Γάζης. Στν χειροτονία του νέγνωσε ρθόδοξη μολογία κα καταπάτησε τρς μι εκόνα τς Ρώμης, προκαλώντας τν ταραχ τν παπικν τς πόλης. Συνέγραψε «στορικόν τν ν εροσολύμοις πατριαρχευσάντων»[3], το ποίου τ περιεχόμενο γινόμενο γνωστ ργότερα καταδικάσθηκε  - τεροχρονισμένα - κα ατ κα συγγραφέας του [4].

Τ 1654 πέστρεψε στν Ρουμανία κα νεπλάκη σ πολιτικ κα κκλησιαστικ ζητήματα, συγγράφοντας, παράλληλα, ργα κατ τν προτεσταντν. Δν ξέρουμε πότε κριβς πέστρεψε στν ρθοδοξία, γεγονς βέβαιο, πως θ φανε, λλ ο χθρο πο δημιούργησε, βασιζόμενοι στ παρελθόν του, πάντοτε τν κατηγοροσαν ς λατινόφρονα[5].

Τ 1662, πως εδαμε, κλήθηκε στ Ρωσία, ς πλέον φημισμένος σοφς εράρχης τς ποχς του, γι ν συνεισφέρει στν λύση τς κρίσεως πο εχε περιέλθει τοπικ κκλησία, κα μεινε κε δέκα τη. Τ 1670 ναιρέθηκε καταδίκη του π τν Δοσίθεο εροσολύμων, ποος μως, τ πόμενο κιόλας τος, μετ π καταγγελία τν ν Μόσχα χθρν το Λιγαρίδη, προέβη στν δεύτερη καθαίρεσή του κα τσι Παΐσιος κατεδικάσθη ς «λατινόφρων» [6] .

Τ 1672 πγε στ Κίεβο, που κοιμήθηκε στς 24 Αγούστου το 1678 κα τάφηκε στ Μοναστήρι τς δελφότητας τν Θεοφανείων[7], στ ποο παραδόθηκαν κα τ πάρχοντά του. Ατς πο ποκατέστησε τ μνήμη του, πρξε νιψις του Δοσιθέου, πίσης Πατριάρχης εροσολύμων, Χρύσανθος Νοταρς, κδότης τς Δωδεκαβίβλου. Σ ατν (σελ. 1181) γράφει τ παρακάτω διαφωτιστικά:

 

Τν κρίση ατ το Χρυσάνθου εροσολύμων δέχτηκαν λοι σχεδν ο νεότεροι λληνες, πως